جراحی اسلیو، یکی از مؤثرترین روشهای جراحی لاغری، حجم معده را کاهش میدهد و به کاهش وزن پایدار کمک میکند. ورزش بعد از اسلیو نقش مهمی در حفظ نتایج، افزایش متابولیسم و بهبود سلامت کلی دارد. بسیاری از بیماران میپرسند بهترین ورزشها بعد از جراحی اسلیو کدام هستند و از چه زمانی باید شروع شوند؟ پاسخ این است که ورزش باید تدریجی شروع شود و شامل ترکیبی از فعالیتهای قلبی-عروقی، قدرتی و انعطافپذیری باشد. این مقاله اطلاعات کاربردی و مبتنی بر منابع معتبر ارائه میدهد تا بیماران بتوانند برنامه ورزشی ایمن و مؤثری داشته باشند.
جراحی اسلیو چیست و چرا ورزش بعد از اسلیو ضروری است؟
جراحی اسلیو (Sleeve Gastrectomy) حدود ۷۰-۸۰ درصد معده را برمیدارد و آن را به شکل لولهای درمیآورد. این روش لاپاروسکوپیک است و دوران نقاهت کوتاهی دارد. ورزش بعد از اسلیو نه تنها به سوزاندن کالری کمک میکند، بلکه عضله را حفظ کرده و ریسک بازگشت وزن را کاهش میدهد.
طبق مطالعات NIH، بیماران بدون ورزش منظم ممکن است ۲۰-۳۰ درصد عضله از دست دهند که متابولیسم را کند میکند. ورزش همچنین سلامت قلبی، کنترل دیابت و کاهش افسردگی را بهبود میبخشد.
قبل و بعد از جراحی اسلیو
زمان بندی ورزش بعد از جراحی اسلیو: مراحل گام به گام
ورزش بعد از اسلیو باید بر اساس مراحل بهبودی تنظیم شود. راهنماهای ASMBS Exercise Guidelines شروع با فعالیتهای سبک و افزایش تدریجی برای جلوگیری از آسیب را توصیه میکنند. ارزیابی توسط پزشک ضروری است.
در هفته اول، تمرکز بر حرکت ساده برای جلوگیری از لخته خون است. از هفته دوم، فعالیتهای متوسط اضافه میشود و پس از ۴-۶ هفته، ورزشهای قدرتی مجاز است.
بهترین ورزشهای قلبی-عروقی بعد از جراحی اسلیو
ورزشهای قلبی-عروقی به افزایش ضربان قلب و سوزاندن چربی کمک میکنند. مطالعات نشان میدهند این ورزشها ریسک بیماری قلبی را تا ۴۰ درصد کاهش میدهند. هدف ۱۵۰ دقیقه در هفته است، با شروع از ۱۰ دقیقه روزانه.
این ورزشها کمتأثیر هستند و برای بیماران پس از جراحی اسلیو مناسباند. انتخاب ورزش بر اساس سطح تناسب اندام است و باید با تنفس عمیق همراه باشد.
- پیادهروی: از روز دوم شروع کنید، ۵-۱۰ دقیقه روزانه، سپس به ۳۰ دقیقه افزایش دهید.
- شنا: از هفته ۴، ایدهآل برای مفاصل، کالریسوزی بالا بدون فشار.
- دوچرخهسواری ثابت: از هفته ۳، ۱۵-۲۰ دقیقه، برای تقویت پاها و قلب.
- ایروبیک آبی: از ماه دوم، مناسب برای افراد با وزن بالا، کاهش فشار بر زانوها.
- پیادهروی در طبیعت: از ماه سوم، برای تنوع و بهبود خلقوخو.
بهترین ورزش های قدرتی بعد از جراحی اسلیو
تمرینات قدرتی عضله را حفظ کرده و متابولیسم را افزایش میدهند. این ورزشها کاهش وزن را ۱۵ درصد بهبود میبخشند. شروع ورزشهای قدرتی از هفته ۴-۶ با وزنههای سبک (۱-۲ کیلوگرم) است. این ورزشها باید ۲-۳ بار در هفته انجام شوند، با ۸-۱۲ تکرار در هر ست. تمرکز این ورزشها بر فرمدهی صحیح بدن و عدم آسیبرسانی است.
- اسکوات: تقویت پاها، از ماه دوم، بدون وزنه شروع کنید.
- لانج: بهبود تعادل، از هفته ۶، با حمایت اگر لازم.
- پوشآپ دیواری: تقویت سینه و بازوها، از هفته ۴، برای مبتدیان.
- پلانک: تقویت هسته بدن، از ماه دوم، ۱۰-۲۰ ثانیه نگهداری.
- دمبل کرل: برای بازوها، از هفته ۶، با وزنه سبک.
بهترین ورزش های انعطاف پذیری و تعادلی بعد از جراحی اسلیو
ورزشهای انعطافپذیری به کاهش درد مفاصل و بهبود دامنه حرکتی کمک میکنند. یوگا افسردگی پس از جراحی را ۳۰ درصد کاهش میدهد. این ورزشها روزانه ۱۰-۱۵ دقیقه توصیه میشوند. این فعالیتها کمریسک هستند و میتوانند با ورزشهای دیگر ترکیب شوند. تمرکز این ورزشها بر کشش ملایم بدن بدون ایجاد درد است.
- یوگا: از هفته ۳ شروع شود، با حرکاتی ساده مانند کودک یا گربه-گاو.
- پیلاتس: از ماه دوم شروع شود، تقویت هسته بدون فشار زیاد.
- کشش همسترینگ: روزانه برای جلوگیری از کمردرد شروع شود.
- چرخش شانه: از هفته اول، برای بهبود گردش خون شروع شود.
- تعادل روی یک پا: از ماه سوم، برای تقویت عضلات تثبیتکننده توصیه میشود.
مزایای ورزش بعد از جراحی اسلیو
یورزش بعد از جراحی اسلیو فراتر از کاهش وزن عمل میکند. مطالعات Kaiser Permanente تأیید کردند که ورزش منظم طول عمر را تا ۱۰ سال افزایش میدهد. این مزایا در بیماران با BMI اولیه بالای ۴۰ بیشتر دیده میشود.
ورزش ترکیبی (قلبی و قدرتی) بهترین نتایج را دارد. پیگیری منظم با پزشک برای تنظیم برنامه اهمیت دارد.
- حفظ توده عضلانی: تا ۳۰ درصد کمتر از دست رفتن عضله نسبت به رژیم تنها، عضلات را حفظ میکند.
- افزایش متابولیسم: کالریسوزی روزانه ۲۰۰-۳۰۰ کالری بیشتر صورت میگیرد.
- بهبود سلامت قلبی: کاهش فشار خون و کلسترول تا ۲۰ درصد.
- کنترل دیابت: بهبود حساسیت انسولین در ۷۰ درصد بیماران.
- کاهش افسردگی: بهبود کیفیت زندگی و اعتمادبهنفس.
محدودیت ها و احتیاط ها در ورزش بعد از جراحی اسلیو
هرچند ورزش مفید است، اما محدودیتهایی وجود دارد. علائمی مانند درد، تنگی نفس یا تورم باید دائما مورد نظارت قرار بگیرند. اجتناب از فعالیتهای سنگین تا ۳ ماه بسیار مهم است.
در بیماران با مشکلات مفصلی، ورزشهای آبی اولویت دارند. آزمایش خون منظم برای چک کمبود ویتامین نیز ضروری است.
- اجتناب از بلند کردن بیش از ۱۰ کیلوگرم تا ۶ هفته.
- عدم ورزش شدید مانند دویدن تا ۳ ماه.
- توقف ورزش اگر درد معده یا تهوع رخ دهد.
- هیدراتاسیون کافی: حداقل ۲ لیتر آب روزانه.
- مشاوره با فیزیوتراپیست برای برنامه شخصی.
ورزشهای مقاومتی بعد از اسلیو
نکات تغذیه ای مرتبط با ورزش بعد از جراحی اسلیو
تغذیه نقش مکمل ورزش را دارد. مصرف پروتئین بالا (۶۰-۸۰ گرم روزانه) برای ریکاوری عضله ضروری است. مکملهای ویتامین (B12، D، آهن) طبق دستور پزشک مصرف شوند.
سخن پایانی
ورزش بعد از جراحی اسلیو، کلید موفقیت بلندمدت این جراحی است. بهترین ورزشها بعد از جراحی اسلیو شامل پیادهروی، شنا، یوگا و تمرینات قدرتی سبک هستند که باید تدریجی شروع شوند. شواهد نشان میدهند این برنامهها کاهش وزن را پایدار کرده و سلامت را بهبود میبخشند.
اگر پس از جراحی اسلیو به دنبال برنامه ورزشی شخصی هستید، با کلینیک دکتر محمدرضا مافی تماس بگیرید. هزاران بیمار با ترکیب ورزش و رژیم، زندگی سالمتری آغاز کردهاند.
سوالات متداول
۱. از چه زمانی ورزش بعد از اسلیو شروع شود؟
از روز دوم با پیادهروی سبک، افزایش تدریجی.
۲. بهترین ورزش برای کاهش وزن سریع چیست؟
پیادهروی و شنا، ۱۵۰ دقیقه در هفته.
۳. آیا وزنهبرداری مجاز است؟
از هفته ۶ با وزنه سبک، ۲-۳ بار در هفته.
۴. ورزش چقدر به جلوگیری از بازگشت وزن کمک میکند؟
تا ۵۰ درصد، با حفظ عضله.
۵. اگر درد رخ دهد چه کنم؟
توقف ورزش و تماس با پزشک.
