جراحی اسلیو معده یکی از روشهای موثر برای درمان چاقی مفرط است که با کاهش حجم معده، اشتها را کنترل میکند. با این حال، برخی بیماران پس از جراحی اسلیو با تحریک اشتها مواجه میشوند که میتواند چالشبرانگیز باشد. این تحریک اشتها ممکن است به دلیل تغییرات هورمونی یا عادات غذایی پیشین رخ دهد. در این مقاله، راهکارهای مبتنی بر شواهد علمی برای مدیریت تحریک اشتها پس از جراحی اسلیو را بررسی میکنیم. تمرکز بر اطلاعات بهروز از مطالعات اخیر است تا بیماران بتوانند وزن خود را حفظ کنند.
علل تحریک اشتها پس از جراحی اسلیو
جراحی اسلیو با برداشتن بخشی از معده که هورمون گرلین (هورمون اشتها) را تولید میکند، اشتها را کاهش میدهد. با این وجود، در برخی موارد، تحریک اشتها پس از چند ماه ظاهر میشود. این پدیده میتواند ناشی از سازگاری بدن با تغییرات هورمونی باشد. مطالعات journals.physiology نشان میدهند که سطوح گرلین پس از جراحی اسلیو به طور قابل توجهی کاهش مییابد، اما در بلندمدت ممکن است افزایش یابد و منجر به تحریک اشتها شود.
علاوه بر این، عوامل روانی مانند استرس یا عادات غذایی قدیمی میتوانند اشتها را تحریک کنند.
تغییرات متابولیکی نیز نقش دارند. پس از جراحی اسلیو، بدن به کالری کمتری نیاز دارد، اما اگر بیماران رژیم غذایی مناسبی رعایت نکنند، تحریک اشتها افزایش پیدا میکند. برای مثال، مصرف غذاهای پرقند میتواند نوسانات قند خون ایجاد کند و اشتها را بیشتر کند.
چرا بعد از جراحی اسلیو با تحریک اشتها روبرو میشویم؟!
تغییرات هورمونی و تاثیر آن بر اشتها
پس از جراحی اسلیو، سطوح هورمونهایی مانند پپتید YY و GLP-1 افزایش مییابد که احساس سیری را تقویت میکنند. با این حال، در برخی بیماران، این تغییرات پایدار نمیماند و تحریک اشتها رخ میدهد. تحقیقات اخیر نشان میدهند که کاهش گرلین پس از جراحی اسلیو به کاهش اشتها کمک میکند، اما بازگشت سطوح آن میتواند مشکلساز باشد.
این تغییرات هورمونی بخشی از مکانیسم جراحی اسلیو برای کنترل وزن است.علاوه بر گرلین، التهاب سیستمیک ناشی از چاقی پیشین میتواند بر اشتها تاثیر بگذارد. کاهش وزن سریع پس از جراحی اسلیو التهاب را کم میکند، اما اگر بیماران فعالیت بدنی نداشته باشند، تحریک اشتها ممکن است افزایش یابد.
راهکارهای تغذیه ای برای کنترل تحریک اشتها
رژیم غذایی پس از جراحی اسلیو باید بر پروتئین تمرکز کند تا احساس سیری طولانیمدت ایجاد شود. بیماران باید وعدههای کوچک و مکرر مصرف کنند تا تحریک اشتها کاهش یابد. مطالعات pmc نشان میدهند که مصرف ۱.۲ گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن ایدهآل بدن، muscle loss را جلوگیری میکند و اشتها را کنترل مینماید.
علاوه بر این، افزایش مصرف فیبر از سبزیجات اشتها را مهار میکند.اجتناب از غذاهای پرقند و پرچربی ضروری است، زیرا این غذاها میتوانند تحریک اشتها را افزایش دهند. بیماران باید آب کافی بنوشند تا تمایز بین تشنگی و گرسنگی را تشخیص دهند. تحقیقات ۲۰۲۳ نشان میدهند که مصرف مکملهای پروتئین میتواند کالری روزانه را به ۱۲۰۰ کالری برساند و تحریک اشتها را مدیریت کند. بیماران باید از خوردن سریع اجتناب کنند تا سیگنالهای سیری به مغز برسد.
راهکارهای تغذیه ای
قبل از معرفی فهرست راهکارهای تغذیهای کلیدی، باید اشاره کرد که این راهکارها بر اساس مطالعات تغذیهای پس از جراحی اسلیو تدوین شدهاند. رعایت آنها نه تنها تحریک اشتها را کاهش میدهد، بلکه وزن را پایدار نگه میدارد. این نکات شامل انتخاب غذاها و زمانبندی وعدهها هستند که بیماران باید روزانه پیگیری کنند.
- مصرف پروتئین بالا مانند مرغ، ماهی و تخممرغ در هر وعده برای افزایش سیری.
- افزایش فیبر از طریق سبزیجات برگدار و میوههای کمقند برای کنترل قند خون.
- نوشیدن حداقل ۲ لیتر آب در روز برای جلوگیری از اشتباه تشنگی با گرسنگی.
- اجتناب از نوشیدنیهای شیرین که میتوانند اشتها را تحریک کنند.
نقش فعالیت بدنی در مدیریت اشتها
فعالیت بدنی منظم پس از جراحی اسلیو تحریک اشتها را کاهش میدهد و متابولیسم را بهبود میبخشد. مطالعات نشان میدهند که ورزش هوازی مانند پیادهروی، سطوح هورمونهای اشتها را تنظیم میکند.
بیماران باید حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت روزانه داشته باشند تا وزن خود را حفظ کنند.ورزش مقاومتی نیز مفید است، زیرا muscle mass را افزایش میدهد و کالریسوزی را بیشتر میکند. این امر تحریک اشتها را کنترل مینماید. بیماران باید ورزش را به تدریج شروع کنند تا از آسیب جلوگیری شود.
مدیریت روانی تحریک اشتها
تحریک اشتها اغلب جنبه روانی دارد. بیماران باید تکنیکهای mindfulness را تمرین کنند تا بین گرسنگی واقعی و احساسی تمایز قائل شوند. مطالعات ۲۰۲۲ نشان میدهند که تغییرات در تجربه گرسنگی پس از جراحی اسلیو نیاز به مشاوره روانی دارد. این تکنیکها شامل journaling غذایی هستند.حمایت گروهی نیز مفید است. بیماران میتوانند در گروههای حمایتی شرکت کنند تا تجربیات خود را به اشتراک بگذارند. مشاوره با روانشناس متخصص در جراحی اسلیو ضروری است.
داروها و مکمل ها برای کنترل اشتها
در موارد شدید، پزشک ممکن است داروهای کنترل اشتها تجویز کند. با این حال، اولویت با تغییرات سبک زندگی است. مکملهای ویتامین مانند B12 و آهن پس از جراحی اسلیو ضروری هستند تا کمبودها تحریک اشتها را افزایش ندهند. مطالعات نشان میدهند که NSAIDها باید اجتناب شوند تا زخم معده ایجاد نشود. مکملهای پروتئین میتوانند اشتها را مدیریت کنند. بیماران باید سطوح ویتامینها را چک کنند.
چالش ها در مدیریت تحریک اشتها
برخی بیماران با بازگشت وزن مواجه میشوند اگر تحریک اشتها مدیریت نشود. عوامل مانند سن و شدت چاقی پیشین تاثیرگذار هستند. نظارت منظم پزشکی ضروری است.بازگشت عادات قدیمی میتواند مشکل ایجاد کند. بیماران باید چکآپهای دورهای داشته باشند.
کلام آخر
مدیریت تحریک اشتها پس از جراحی اسلیو با رژیم غذایی، ورزش و حمایت روانی امکانپذیر است. شواهد علمی تایید میکنند که این راهکارها وزن را حفظ میکنند. بیماران باید با پزشک مشورت کنند. برای مشاوره درباره جراحی لاغری و تنظیم رژیم مناسب بعد از جراحی به سایت دکتر مافی مراجعه کنید.
